Nội dung chính
Giải pháp giữ nguyên mô hình Văn phòng Đăng ký Đất đai (VPĐKĐĐ) ở cấp tỉnh đang gây tranh cãi mạnh mẽ trong giới chuyên môn và dư luận. Bài viết dưới đây phân tích sâu các lý do kinh tế, xã hội và kỹ thuật đằng sau quyết định này, đồng thời xem xét các đề xuất chuyển một phần thủ tục về cấp xã.
1. Bối cảnh tranh cãi chuyển cấp
Gần đây, nhiều ý kiến trái chiều nêu ra đề xuất di chuyển hơn 700 chi nhánh VPĐKĐĐ xuống UBND cấp xã. Năm ngoái, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM (IEER) đã đề xuất VPĐKĐĐ cấp tỉnh là đầu mối duy nhất tiếp nhận và xử lý mọi vụ việc liên quan đến tài nguyên và đất đai, bao gồm cả cấp giấy chứng nhận lần đầu.
Theo đề xuất này, các cơ quan cấp xã sẽ chỉ thực hiện những nhiệm vụ hạn chế như giải phóng mặt bằng, giao, cho thuê đất và chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn xã.
2. Lý do giữ nguyên mô hình cấp tỉnh
IEER cho rằng, vì tính chất đặc thù của ngành tài nguyên, việc duy trì VPĐKĐĐ cấp tỉnh là cần thiết để đảm bảo chất lượng dịch vụ kỹ thuật và dữ liệu đất đai trong giai đoạn chuyển đổi số quốc gia. Mô hình hiện tại mang lại hiệu quả kinh tế xã hội lớn, đặc biệt trong việc quản lý, khai thác và cung cấp thông tin địa chính trên toàn tỉnh.
Đánh giá chi phí chuyển đổi cho thấy, việc xây dựng hạ tầng, tuyển dụng nhân lực và điều chỉnh biên chế cho hơn 3.300 đơn vị hành chính cấp xã có thể tốn hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm – một gánh nặng tài chính không nhỏ cho ngân sách địa phương.
3. Các quan điểm ủng hộ chuyển sang cấp xã
Một số chuyên gia cho rằng, việc đưa các thủ tục đất đai, đặc biệt là cấp sổ đỏ, xuống cấp xã sẽ tạo thuận lợi hơn cho người dân, giảm thời gian chờ đợi và tăng tính gần gũi của chính quyền. GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, đề xuất tách rõ chức năng: cấp xã chịu trách nhiệm chuẩn bị hồ sơ và cấp giấy chứng nhận lần đầu cho hộ gia đình, trong khi các thủ tục chỉnh lý, cấp đổi sau vẫn được tập trung tại VPĐKĐĐ cấp tỉnh.
Ông nhấn mạnh rằng, quy mô hành chính hiện nay của một đơn vị cấp xã tương đương khoảng 1/4 quy mô huyện trước đây, do đó việc chuyển một số công việc sang cấp xã là khả thi.
4. Vai trò và nhiệm vụ cốt lõi của VPĐKĐĐ
Theo Nghị định hợp nhất các quy định về Luật Đất đai, VPĐKĐĐ là tổ chức thực hiện đăng ký đất đai, trực thuộc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh và hoạt động theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập. Các nhiệm vụ chính bao gồm:
- Đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).
- Đo đạc, chỉnh lý, xây dựng và quản lý bản đồ địa chính.
- Vận hành hệ thống thông tin đất đai toàn tỉnh, cung cấp dịch vụ công liên quan.
- Thực hiện các thủ tục biến động sau khi cấp giấy chứng nhận: mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, hủy, thu hồi, và các biện pháp bảo đảm tài sản gắn liền với đất.
VPĐKĐĐ và các chi nhánh có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, tài khoản ngân hàng và thực hiện hạch toán theo quyết định của UBND cấp tỉnh, đảm bảo tính độc lập và chuyên nghiệp trong quản lý tài nguyên.
5. Kết luận
Việc duy trì mô hình VPĐKĐĐ cấp tỉnh hiện tại vẫn là lựa chọn hợp lý về mặt kỹ thuật, tài chính và quản lý dữ liệu. Tuy nhiên, không thể phủ nhận lợi ích tiềm năng của việc chuyển một số thủ tục cơ bản xuống cấp xã, giúp người dân tiếp cận dịch vụ nhanh hơn. Một lộ trình chuyển đổi có kế hoạch, cân nhắc chi phí và nguồn nhân lực sẽ là chìa khóa để đạt được cân bằng giữa hiệu quả quản lý và tiện ích công dân.
Bạn nghĩ sao về mô hình hiện tại? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những thay đổi mới nhất trong lĩnh vực bất động sản.
